مسعود پزشکیان رئیس جمهور اسلامی ایران در نشست شورای تجاری بریکس، بر ضرورت تقویت تجارت درونگروهی، استفاده از ارزهای ملی، توسعه تأمین مالی مشترک، ایجاد زیرساختهای تجاری و نقشآفرینی اعضای بریکس در اقتصاد دیجیتال و نیز بیمه اتکایی تأکید کرد.
در این نشست که با حضور سران و نمایندگان دولتهای عضو بریکس، اعضای شورای تجاری، تجار، سرمایهگذاران، کارآفرینان و فعالان اقتصادی برگزار شد، پزشکیان ضمن قدردانی از دولت و مردم هند برای میزبانی این نشست، بر ضرورت تبدیل ظرفیتهای اقتصادی بریکس به همکاریهای عملی و پروژههای ملموس تأکید کرد.
در این سخنرانی، با اشاره به شرایط پیچیده اقتصاد جهانی، از جمله نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، اختلال در زنجیرههای تأمین و استفاده روزافزون از ابزارهای اقتصادی برای اعمال فشار سیاسی، تأکید شد که قدرت واقعی بریکس صرفاً در اندازه اقتصاد اعضای آن خلاصه نمیشود، بلکه زمانی آشکار خواهد شد که ظرفیتهای موجود به شبکهای از تجارت، سرمایهگذاری و تأمین مالی مشترک تبدیل شود.
تابآوری اقتصادی؛ اولویت بریکس
پزشکیان با تأکید بر ضرورت تنوعبخشی به شرکای تجاری، منابع تأمین مالی و مسیرهای پرداخت، تابآوری اقتصادی را یکی از الزامات اصلی اقتصاد کشورهای عضو بریکس دانست.
در این زمینه، با اشاره به تجربه ایران در مواجهه با تحریمهای گسترده و تشدید فشارهای اقتصادی و سیاسی، تأکید شد که امنیت اقتصادی از امنیت ملی و امنیت منطقهای جدا نیست و هرگونه اختلال در تجارت، انرژی، زیرساختها یا نظام مالی کشورها میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای یک کشور داشته باشد.
بر این اساس، پیشنهاد شد بریکس با ایجاد ظرفیتهای اقتصادی تابآور، شرایطی فراهم کند که هیچ کشوری نتواند از طریق انحصار بر یک ابزار مالی یا فناوری، تجارت مشروع کشور دیگری را مختل کند.
پیشنهاد ایران برای توسعه تجارت درون بریکس
در ادامه، رئیس جمهور بر ضرورت حرکت از همکاریهای پراکنده به سمت یکپارچگی تدریجی زیرساختهای تجاری تأکید کرد.
دیجیتالیسازی و یکپارچهسازی فرآیندهای گمرکی، تسهیل تجارت، کاهش موانع مقرراتی و اداری، توسعه بازارهای فرامرزی و تسهیل سرمایهگذاری مشترک بخش خصوصی از جمله محورهای پیشنهادی ایران برای افزایش تجارت میان اعضای بریکس بود.
همچنین بر تقویت همکاری در زمینه استانداردسازی تأکید شد تا بریکس بتواند از یک بازار صرفاً مبتنی بر مبادله مواد خام، به شبکهای از زنجیرههای ارزش و تولید صنعتی مشترک تبدیل شود.
آمادگی ایران برای ایفای نقش در زنجیرههای انرژی، غذا و حملونقل
در این نشست، امنیت غذایی و انرژی به عنوان دو ستون اساسی امنیت اقتصادی مورد توجه قرار گرفت.
جمهوری اسلامی ایران با توجه به ذخایر گسترده انرژی و موقعیت جغرافیایی خود، آمادگیاش را برای ایفای نقش به عنوان شریک راهبردی بریکس در زنجیرههای تأمین انرژی، غذا و حملونقل اعلام کرد.
تأکید بر استفاده از ارزهای ملی
یکی دیگر از محورهای مهم سخنان پزشکیان، توسعه استفاده از ارزهای ملی در تجارت میان اعضای بریکس بود.
در این زمینه پیشنهاد شد توسعه تجارت با ارزهای ملی، همزمان با ایجاد ابزارهای مناسب برای مدیریت ریسک ارزی و تسویه متقابل دنبال شود؛ چرا که تمرکز نظام مالی بینالمللی بر چند ارز محدود، اقتصادها را در برابر شوکهای سیاسی آسیبپذیر میکند.
نقش بانک توسعه جدید در تأمین مالی پروژهها
ایران همچنین بر ضرورت تقویت نقش بانک توسعه جدید بریکس تأکید کرد.
بر اساس پیشنهاد مطرحشده، این بانک میتواند با ایجاد خطوط اعتباری ویژه، تأمین مالی با ارزهای محلی و ارائه ابزارهای تضمین برای جذب سرمایه بخش خصوصی، به موتور اصلی تأمین مالی پروژههای زیرساختی و انرژی در کشورهای عضو تبدیل شود.
پیشنهاد ایجاد شرکت بیمه اتکایی مشترک بریکس
یکی از پیشنهادهای مشخص پزشکیان در این نشست، ایجاد یک شرکت بیمه اتکایی مشترک بریکس با سرمایه اولیه ۱۰ میلیارد دلار بود.
هدف از این پیشنهاد، پوشش ریسک پروژههای بزرگ زیرساختی و انرژی و در نتیجه افزایش اعتماد و مشارکت بخش خصوصی در پروژههای مشترک کشورهای عضو عنوان شد.
تأکید ایران بر نقش بریکس در اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی
در بخش دیگری از این سخنرانی، با اشاره به تحولات بنیادین ناشی از توسعه هوش مصنوعی، تأکید شد که بریکس نباید صرفاً مصرفکننده فناوری باشد، بلکه باید در تولید دانش، توسعه فناوری و شکلدهی استانداردهای اقتصاد دیجیتال نقش فعال داشته باشد. همچنین تقویت امنیت سایبری زیرساختهای حیاتی کشورهای عضو به عنوان یکی دیگر از زمینههای مهم همکاری مورد تأکید قرار گرفت.
تبدیل شورای تجاری بریکس به موتور اجرایی همکاری اقتصادی
جمهوری اسلامی ایران در ادامه پیشنهاد کرد شورای تجاری بریکس از یک مجمع صرفاً گفتوگومحور به موتور اجرایی همکاری اقتصادی میان اعضا تبدیل شود.
بر این اساس، کارگروههای تخصصی شورا باید با استفاده از شاخصهای مشخص و قابل اندازهگیری، از جمله میزان رشد تجارت درون بریکس، سهم ارزهای ملی در تجارت و حجم سرمایهگذاری بخش خصوصی، پروژههای مشخص و قابل ارزیابی تعریف کنند.
ایران؛ حلقهای مهم در اتصال اقتصادی بریکس
در پایان این نشست، پزشکیان با اشاره به موقعیت جغرافیایی ممتاز و ظرفیتهای انرژی خود، آمادگی کشورمان را برای ایفای نقش به عنوان یکی از حلقههای مهم اتصال اقتصادی بریکس اعلام کرد.
در این سخنرانی تأکید شد که بریکس زمانی میتواند به نیرویی مؤثر در اقتصاد جهانی تبدیل شود که نتایج همکاریهای آن در قراردادها، کارخانهها، بنادر، زیرساختها و زندگی اقتصادی مردم کشورهای عضو قابل مشاهده باشد.
رئیس جمهور همچنین بر آمادگی خود برای همکاری با تمامی اعضای بریکس در مسیر ساختن اقتصادی بازتر، تابآورتر و عادلانهتر تأکید کرد.