این مقاله منتشر شده در سایت شورای دفاتر بوده وصرفا جهت اطلاع و آگاهی از سایر قوانین ومقررات کشورهای عضو کارت سبز در این خصوص می باشد در ایران مطابق با ماده 15 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 در ماده 15 و بند ب از ماده مذکور در خصوص وضعیت رسیدگی به خسارت ناشی از چنین عمل مجرمانه ای قانونگذار ایرانی توضیح داده است .
تصویر: آزمایش میزان الکل خون (BAC)
رانندهای که در یکی از کشورهای عضو نظام کارت سبز، پس از مصرف الکل همچنان از نظر قانونی مجاز به رانندگی است، ممکن است بلافاصله پس از عبور از مرز و ورود به کشور دیگر، بیش از حد مجاز قانونی الکل خون داشته باشد. در سراسر محدوده نظام کارت سبز، حدود مجاز غلظت الکل خون (BAC) تفاوت قابلتوجهی با یکدیگر دارند؛ از کشورهایی که رویکرد قانونیِ تحمل صفر را اعمال میکنند تا کشورهایی که میزان الکل مجاز را تا ۰٫۸ گرم در لیتر تعیین کردهاند. این بدان معناست که بالاترین حد مجاز در یکی از کشورهای عضو نظام کارت سبز میتواند تا هشت برابر بیشتر از سختگیرانهترین حد مجاز در کشوری دیگر باشد.
این تفاوت بهویژه در منطقهای اهمیت دارد که سفرهای برونمرزی در آن بسیار گسترده است. ممکن است رانندگان تصور کنند قوانین مربوط به میزان الکل خون تا حد زیادی هماهنگ و یکسان هستند دستکم در اتحادیه اروپا اما واقعیت این است که مقررات موجود هنوز فاصله زیادی با یکسانی و هماهنگی کامل دارند. بررسی تطبیقی که COB بر اساس اطلاعات موجود درباره حدود مجاز BAC در کشورهای عضو نظام کارت سبز انجام داده، تفاوتهای قابلتوجهی را در رویکردهای ملی نسبت به رانندگی تحت تأثیر الکل نشان میدهد.این تفاوتها در حالی وجود دارند که خطرات ناشی از مصرف الکل برای ایمنی جادهای بهخوبی شناخته شدهاند. الکل میتواند بر زمان واکنش، درک بصری، میزان توجه، پردازش اطلاعات و قدرت تصمیمگیری تأثیر منفی بگذارد. کمیسیون اروپا نیز اشاره میکند که برخی مهارتهای لازم برای رانندگی، حتی در سطوح BAC کمتر از ۰٫۵ گرم در لیتر شروع به کاهش میکنند و با افزایش میزان الکل خون، خطر درگیر شدن در تصادفات جادهای نیز بهطور پیوسته افزایش مییابد.
چهار رویکرد اصلی در تعیین حد مجاز الکل خون
بررسی تطبیقی انجامشده، چهار رویکرد کلی را در زمینه مقررات مربوط به BAC در کشورهای مورد بررسی نشان میدهد.
۱. حد قانونی صفر
چند کشور، حد عمومی قانونی BAC را ۰٫۰ گرم در لیتر تعیین کردهاند. از جمله:
- جمهوری چک
- مجارستان
- رومانی
- اسلواکی
۲. حدود پایین BAC
کشورهای استونی، مراکش، نروژ، لهستان، اوکراین، صربستان و سوئد حد عمومی BAC را ۰٫۲ گرم در لیتر تعیین کردهاند.
در لیتوانی این حد ۰٫۴ گرم در لیتر است. بر اساس اطلاعات موجود، بوسنی و هرزگوین، تونس، مونتهنگرو و مولداوی حد عمومی ۰٫۳ گرم در لیتر را اعمال میکنند. آلبانی نیز حد عمومی بسیار پایینی برابر با ۰٫۱ گرم در لیتر دارد. گاهی در منابع تطبیقی، حد آلبانی بهعنوان «عملاً صفر» توصیف میشود؛ با این حال، از نظر حقوقی دقیقتر است که همان حد عددی واقعی، یعنی ۰٫۱ گرم در لیتر، ذکر شود.
۳. حد رایج ۰٫۵ گرم در لیتر
حد عمومی ۰٫۵ گرم در لیتر در بسیاری از کشورهای نظام کارت سبز مورد استفاده قرار میگیرد، از جمله: اتریش، آندورا، بلژیک، بلغارستان، سوئیس، قبرس، آلمان، دانمارک، فرانسه، فنلاند، یونان، کرواسی، ایرلند، ایتالیا، ایسلند، لوکزامبورگ، لتونی، مالت، مقدونیه شمالی، هلند، پرتغال، اسلوونی، اسپانیا، ترکیه و اسکاتلند.
۴. حدود بالاتر BAC
انگلستان، ولز و ایرلند شمالی حد قانونی معادل ۰٫۸ گرم در لیتر را اعمال میکنند. در مقابل، اسکاتلند حد پایینتر و معادل ۰٫۵ گرم در لیتر دارد. در لیختناشتاین، میزان ۰٫۸ گرم در لیتر بهعنوان آستانهای برای اثبات قطعی تخلف در نظر گرفته میشود؛ با این حال، ممکن است اختلال در توانایی رانندگی در سطوح پایینتر از این میزان نیز اثبات شود. همچنین جالب است بدانیم که آذربایجان رانندگی در حالت مستی یا تحت تأثیر الکل را ممنوع کرده است، اما یک حد عددی مشخص برای BAC تعیین نکرده است.
قوانین سختگیرانهتر برای رانندگان حرفهای و تازهکار
یکی از مهمترین الگوهایی که این مقایسه نشان میدهد، اعمال حدود پایینتر BAC برای برخی گروههای رانندگان، بهویژه رانندگان تازهکار و حرفهای است.
- اتریش و سوئیس: ۰٫۱ گرم در لیتر برای رانندگان تجاری و تازهکار.
- قبرس، یونان، ایرلند، لوکزامبورگ، مالت، لتونی و پرتغال: ۰٫۲ گرم در لیتر برای رانندگان تجاری و تازهکار.
- بلژیک و ترکیه: ۰٫۲ گرم در لیتر برای رانندگان تجاری.
- دانمارک و هلند: ۰٫۲ گرم در لیتر برای رانندگان تازهکار.
- فرانسه: ۰٫۲ گرم در لیتر برای رانندگان تازهکار و رانندگان اتوبوس. حد عمومی برای رانندگان تجاری ۰٫۵ گرم در لیتر است.
- آندورا و اسپانیا (برای رانندگان بالای ۱۸ سال): ۰٫۳ گرم در لیتر برای رانندگان تجاری و تازهکار.
برخی کشورها حتی برای این گروهها رویکرد واقعی تحمل صفر را اعمال میکنند؛ از جمله اسپانیا (برای رانندگان زیر ۱۸ سال)، بوسنی و هرزگوین، آلمان، کرواسی، ایتالیا، لیتوانی، مقدونیه شمالی، اسلوونی، صربستان و تونس.
توجه: اصطلاحات «راننده تجاری»، «راننده حرفهای» و «راننده تازهکار» در قوانین کشورهای مختلف یکسان نیستند. این اصطلاحات ممکن است بسته به قوانین هر کشور، گروههای متفاوتی از وسایل نقلیه، مشاغل، سن افراد یا مدتزمان سپریشده از دریافت گواهینامه رانندگی را دربر بگیرند.
نحوه اجرای قانون و مجازاتها
پیامدهای عبور از حد مجاز BAC بسته به قوانین هر کشور، میزان الکل اندازهگیریشده، شرایط رانندگی، میزان خطری که راننده ایجاد کرده و شدت تخلف متفاوت است. بر اساس قوانین ملی هر کشور، پیامدها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- جریمه نقدی
- ممنوعیت موقت رانندگی
- تعلیق یا لغو گواهینامه
- محرومیت از رانندگی
- و در موارد جدیتر، حبس
برخی نظامهای حقوقی نیز ممکن است اقدامات اداری یا کیفری دیگری را پیشبینی کنند. نحوه تعیین میزان جریمه نقدی نیز ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد. برای مثال، در نروژ، مبلغ اولیه معمول جریمه رانندگی تحت تأثیر الکل تقریباً معادل درآمد ناخالص یک ماه فرد متخلف در نظر گرفته میشود؛ هرچند این مبلغ میتواند با توجه به شرایط هر پرونده تغییر کند.
بنابراین میزان جریمه میتواند بر اساس درآمد و وضعیت مالی فرد متخلف متفاوت باشد.
حدود متفاوت، اما یک چالش مشترک برای ایمنی جادهای
هنوز هماهنگی کامل میان قوانین کشورها ایجاد نشده است. با این حال، استفاده گسترده از حدود مشخص BAC و اعمال قوانین متفاوت برای برخی گروههای رانندگان، نشاندهنده اهمیت زیادی است که کشورها برای پیشگیری از اختلال توانایی رانندگی ناشی از مصرف الکل قائل هستند. صرفنظر از حد عددی مجاز در هر کشور، ایمنترین رویکرد این است که پس از مصرف الکل رانندگی نکنیم. حد قانونی BAC نباید بهعنوان تضمینی برای توانایی فرد در رانندگی ایمن تلقی شود و همچنین نباید آن را معیاری برای تعیین تعداد نوشیدنیهای الکلی مجاز پیش از رانندگی دانست. میزان BAC و تأثیر الکل میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. علاوه بر این، توانایی رانندگی ممکن است حتی در غلظتهای نسبتاً پایین الکل نیز کاهش پیدا کند، بهویژه زمانی که عوامل دیگری مانند خستگی نیز وجود داشته باشند.
سلب مسئولیت
این مقاله صرفاً با هدف ارائه اطلاعات در خصوص به روز رسانی مقررات کشورهای عضو سیستم کارت سبز در خصوص تهیه شده و بههیچوجه بهعنوان مشاوره حقوقی تلقی نمیشود. حدود غلظت الکل خون (BAC)، مجازاتها، معافیتها، شیوههای اجرای قانون و تعاریف حقوقی در کشورهای مختلف با یکدیگر تفاوت دارند و ممکن است در طول زمان تغییر کنند.رانندگان مسئولیت دارند قوانین ملی حاکم بر حوزه قضاییای را که در آن رانندگی میکنند، رعایت کنند.
Sources
The information presented in this article was compiled from comparative road-safety material, official legislation and governmental or law-enforcement guidance.
- European Transport Safety Council (ETSC), Blood Alcohol Content (BAC) Drink Driving Limits across Europe (ETSC).
- European Transport Safety Council (ETSC), Drink Driving.
- International Transport Forum (ITF), Road Safety Annual Report 2024 (OECD Publishing 2024).
- European Commission, Annual Statistical Report on Road Safety in the EU 2025 (European Road Safety Observatory, 2025).
- World Health Organization (WHO), Global Status Report on Road Safety 2023.
- DiscoverCars.com, Drunk Driving Laws Around the World.
- Albania Spirit, Albania Drinking & Nightlife Rules: The Complete Guide.
- Road Clarity, Driving in Andorra: Speed Limits, Tolls & Road Rules.
- Andorra Insiders, Alcohol Limit in Andorra: Laws, Fines and Penalties.
- All Andorra, BAC. Traffic Rules in Europe: Andorra.
- GrandGo, Drinking Age in Andorra.
- Government of Iceland, Alcohol and Drug Use While Driving.
- FFCheck, Am I Allowed? Drink-driving (Iceland).
- FFCheck, Am I Allowed? Drink-driving (Liechtenstein).
- Vignette Route, Republica Moldova — reguli de circulație.
- Moldpres, Moldovan Government Sets New Alcohol Limits for Drivers.
- Roaming Camels Morocco, Alcohol in Morocco: What You Need to Know.
- Macedonia Car Rental, North Macedonia Drink Driving Limit.
- Macedonia Tourism, North Macedonia Traffic Guide, Driving Rules, Roads and Traffic Regulations in North Macedonia.
- Road Clarity, Driving in Montenegro: Speed Limits, Tolls & Road Rules.
- Scandification, Drinking in Norway: Everything you need to know about alcohol in Norway, and the legal drinking age.
- Norway Driving Guide, Alcohol Limits for Driving in Norway.
- Government of the Netherlands, Alcohol, Drugs and Driving.
- Directinfo, ‘Tunisie : 30 % des conducteurs dépassent le taux légal d’alcool au volant’.
- Karakoç Avukatlık Ofisi, Alkollü Araç Kullanmak 2026: Güncel Cezalar, Ehliyet ve Hapis Yaptırımları.
- Viridis Legal Partners, What Are the Penalties for Drunk Driving in Turkey?.
- Fair, Alcohol Limit in Ukraine: How Much Promille is Allowed for Drivers.
- UK Government, The Drink Drive Limit